Uçak Mühendisliği Bölümü’nden Önemli Başarı
Oca 13, 2016


Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uçak Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan İnalhan, Yrd. Doç. Dr. Emre Koyuncu ve Yrd. Doç. Dr. Kemal Üre’nin “Combining Probable Trajectories- 'COPTRA” Projesi, Avrupa Birliği Horizon 2020 Toplumsal Sorunlara Çözümler Akıllı, Temiz ve Entegre Ulaşım Alanı “Sesar-09-2015”çağrısı kapsamında desteklendi. İTÜ COPTRA Projesi’nde, uçak yörüngelerinin üretilmesinde belirsizlik faktörlerinin en aza indirgenmesi ve bu faktörlerin gerçekçi modelleri üzerine çalışılacak. İTÜ daha önce geliştirmiş olduğu hava trafik ağı modelleri ile uçuş yörüngelerindeki bu belirsizliklerin hava trafiği akışına etkilerinin analiz ve değerlendirmesini yapacak. Konuyu Yrd. Doç. Dr. Emre Koyuncu’ya sorduk:

Bu projenin çıkış noktası ve hikâyesi nedir?

Projenin konusu İTÜ’nün 2013 yılından itibaren Boeing Research and Technology of Europe (Boeing RTE) ile olan ortak çalışmalarının bir devamı olarak ortaya çıktı. İTÜ, Boeing ile uçak yörüngelerinin yakıt ve zaman tasarrufları ve operasyon sırasında ortaya çıkacak belirsizliklerin en aza indirgenmesi üzerine 2 yıldır ortak çalışmalar yürütmekte. İTÜ gelecek nesil hava trafik konseptleri kapsamında Boeing için operasyonel test senaryoları geliştirmekte ve bunlar ile Boeing tarafından geliştirilen algoritmaların doğrulamalarını yapmaktadır. Avrupa Birliği’nin SESAR Horizon 2020 proje çağrıları ile bu çalışmalar bir sonraki adıma taşınmış, yeni ortaklar da dahil edilerek COPTRA projesinin önerisi bu kapsamda sunulmuştur.



Şimdiye kadar benzer bir proje yapıldı mı?

Bu konudaki daha önceki çalışmalar akademik ölçekte yapılmış olup, operasyonel olarak ölçülebilir faydası bu kadar kapsamlı olarak değerlendirmeye alınmamış. COPTRA projesi ile bu çalışma daha reel ölçeklerde değerlendirilecek ve ölçülebilir faydaları sunulmaya çalışılacak.

Bu projede İTÜ’nün alanı nedir?

İTÜ COPTRA projesinde uçak yörüngelerinin üretilmesinde belirsizlik faktörlerin en aza indirgenmesi ve bu faktörlerin gerçekçi modelleri üzerine çalışacak. İTÜ daha önce geliştirmiş olduğu hava trafik ağı modelleri ile uçuş yörüngelerindeki bu belirsizliklerin hava trafiği akışına etkilerinin analiz ve değerlendirmelerini yapacak.

Bu proje tamamlandığı zaman hava trafiğine nasıl bir katkı sağlayacak?

COPTRA uçak yörüngelerindeki belirsizliklerin, hava trafiği üzerindeki bütüncül etkisine bakmaktadır. Her bir uçak yörüngesindeki belirsizlikler en aza indirgendiğinde hava trafiğinin planlanmasındaki belirsizlikler de ortadan büyük ölçüde kalkacaktır. Bu ilişkinin kurgulanması COPTRA projesinin ana hedeflerindendir. COPTRA projesinin bu bağlamda hava trafiğinde belirsizliklerin azaltılmasında, bu sayede hava trafiği kapasitesinin artırılmasında, havalimanları ve hava sahalarının verimliliğinin artırılmasında, uçakların iniş ve kalkışlarının zamanında yapılabilmesinde ciddi katkıları olacaktır.



Projede yer alan partnerlerin proje içindeki rolü nedir?

İTÜ ve Boeing Research and Technology of Europe (RTE) uçuş yörüngeleri planlama ve belirsizlik modelleri kurgulama konusunda uzmanlıklarıyla projeye katkıda bulunacaktır. Université Catholique de Louvain (Belçika) dinamik sistemlerin ileri optimal kontrol problemlerinde geliştirdikleri çözümler ile projede yer almaktadır. Proje yöneticisi olan CRIDA (İspanya) özellikle hava trafik kontrolü araştırma ve uygulama konularında uzmanlıkları ile projede yer almaktadırlar. Avrupa hava trafik kontrol otoritesi olan EUROCONTROL ise projede hava trafiği konusunda uzman görüşler sunacak ve proje çıktılarının doğru ve uygulanabilir bir rotada olduğu konusunda sürekli girdiler sunacaklardır.

Bundan sonra proje ile ilgili ilk adım ne olacak?

Önümüzdeki 2 ay içerisinde COPTRA projesinin ortaklar arası ve Avrupa Birliği ile anlaşma metinleri hazırlanıp imzalanacak ve projenin başlangıç galası yapılacaktır.