Konservatuvarımızdan Çocuklara Özel Çalgılar
Şub 23, 2017


Söz konusu müzik olduğunda yetenek, parçanın hangi bölümünde hangi enstrümanın öne çıkacağı, eserin bütünündeki uyum ve yorumcu veya icrâcının performansı kadar, insan-enstrüman arasında oluşacak bütünsel ilişki de önemlidir. Özellikle küçük yaşta başlaması gelecek adına çok önemli olan müzikal kariyerde, çocuklarımızın enstrümana alışması, onunla manevî olduğu kadar fiziksel bir uyum sağlaması da son derece etkili bir noktadır. Bu noktadan hareket eden Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı (İTÜ TMDK) Müzik Teknolojileri Bölüm Başkanı öğretim görevlimiz Ahmet Tunç Buyruklar’ın sanatta yeterlik tezinden yola çıktığı projede çocukların, özellikle de İTÜ TMDK Müzik Ortaokulu’ndaki öğrencilerimizin yaş grubuna ve anatomisine uygun boyutta çalgı üretimi yapılıyor. Böylece çocuklarımız henüz küçük yaşlardayken, Klasik Türk Müziği’nin bu iki değerli çalgısıyla daha yakından tanışıyorlar.

itu_tmdk_ (1)

Projeyle ilgili ayrıntıları paylaşan Buyruklar, çocukların bir enstrümanla ne kadar erken tanışıp onu çalmaya başlarsa o ölçüde kendini geliştireceğini hatırlatıyor. Bu noktanın, hem icrâi ilerlemede hem de ustalığın artmasında oldukça etkili olduğunu bildiren öğretim görevlimiz, proje amacına örnek olarak Avrupa’da çocukların fiziksel yapısına uygun boyutlarda yapılan kemanları, gitarları ve diğer küçük boyutlu çalgıları gösteriyor. Çalışmanın fikir aşamasının kendi çocukluğundan kaynaklandığını söyleyen Buyruklar, ortaokul öğrencisiyken ud çalmaya ilgi duymasına rağmen yaşına uygun bir ud bulamaması nedeniyle cümbüş çalmaya başladığını ve ancak daha büyük yaşlarda uda başlayabildiğinin vurgulayarak, 2014 yılında sanatta yeterlik teziyle birlikte başlayan süreçte bu soruna odaklandığını belirtiyor.

itu_tmdk_ (3)

Öğretim Görevlisi Ahmet Tunç Buyruklar, çalgıların oransal ölçeklendirmeyle küçük boyda yapılması aşamasında Türk çocuklarının gelişim standartlarına uygun şekilde planlandığı ve konservatuvarımız bünyesinde yeni açılan İTÜ TMDK Müzik ortaokulu öğrencilerinin esas alındığı üzerinde özellikle duruyor.
İTÜ TMDK’da yapılan ön çalışmalarda %5, %10, %15 ve %20 oranlarında küçültmelerin yapıldığı ud ve kemençelerde en uygun küçültme oranının %15 olduğu görüldükten sonra, önce üç çeyrek boy olarak, daha sonra bu üç çeyreğin de %15 küçültülmesiyle yarım boy boyutta çalgılar üretildi

itu_tmdk_ (4)

Akademisyenimiz, üretimde en fazla zorluk yaşanan noktaların; sapının ve dolayısıyla tel boyunun uzunluğu nedeniyle tambur, çok büyük bir tekneye sahip olması sebebiyle kavrayışta zorluk oluşturan ud ve geniş bir yapıya sahip olmasından dolayı duruş bozukluğuna yol açabileceği düşünülen kanun üzerinde yapılan boyut küçültmeleri olduğunu da sözlerine ekliyor. Bu doğrultuda klasik kemençelerin de üç ve dört telli olarak üretildiğinin altını çizen Buyruklar, göğüs üzerinde çalınan halk müziği çalgılarımızdan tarın da üç çeyrek ve yarım boyutta üretileceğini aktardı.

itu_tmdk_ (2)

Çocuk ölçeğindeki çalgıların yetişkinler için üretilenlerden farkı neler?

Proje kapsamında, İTÜ TMDK Müzik ortaokulu öğrencilerimiz için üretilen çalgılarda frekans farkı bulunmadığından akordları, standart boyuttakilerle birebir aynı frekansı veriyor, aynı malzemeler kullanılıyor ve tel sayıları da eşit olarak üretiliyor. İki boyut arasındaki en önemli fark, oransal ölçeklendirme yoluyla yapılan boyutlandırma ve üretilen çalgının ahenkli bir ses verebilmesi için diğer ölçülerin de belli oranlarda inceltilmesi olarak öne çıkıyor. Akademisyenimiz, sanatta yeterlik çalışması olarak başlattığı bu projenin enstrüman üretimi kısmında, İTÜ TMDK Müzik Teknolojileri Bölüm Başkan Yardımcısı öğretim görevlimiz İbrahim Coşkun ile birlikte çalışıyor. Projenin, hem müzik ortaokulumuza hem de Türk musikisine erken yaşta başlayabilmeleri adına enstrüman çalan çocuklara büyük yarar sağlayacağı düşünülüyor.






Haber: İTÜ Kurumsal İletişim Ofisi
Fotoğraflar ve Video: İTÜ Görsel İletişim Tasarımı Ofisi