İTÜ’de Geliştirilen Yapay Zekâya Sahip Oyun Yazılımına Teknoloji Ödülü
Ara 10, 2018


Üniversitemiz Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sanem Sarıel ve ekibinin verdiği akademik destekle geliştirilen, Triodor firmasının “TAP-Davranışsal Analize Dayanan Yeni Nesil Oyun Tasarımı Optimizasyon Platformu” projesi, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) ve Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) tarafından düzenlenen 13. Teknoloji Ödülleri'nde Orta Ölçekli Firma Ürün Kategorisi’nin kazananı oldu. Sarıel ve ekibi, video oyunlarında oyuncu davranışlarına göre oyun hikayesinin ve seçeneklerinin şekillendiği teknolojinin yapay zekâ yöntemlerini geliştiriyor.

teknoloji_oduller_sanemsariel (3)

Ülkemizde yeni teknoloji, yenilikçi ürün veya süreç geliştirilmesini özendirmek amacıyla TÜBİTAK, TTGV ve TÜSİAD tarafından organize edilen Teknoloji Ödülleri, Sabancı Center’da düzenlenen törenle sahiplerini buldu. 13 yıldır düzenlenen Teknoloji Ödülleri’nde bu yıl 8 kategoride 45 finalist proje yer aldı. Ödül kazanan 11 projenin arasında, İTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyemiz Doç. Dr. Sanem Sarıel’in akademik danışmanlığını yürüttüğü, “TAP-Davranışsal Analize Dayanan Yeni Nesil Oyun Tasarımı Optimizasyon Platformu” da yer aldı. Platform, 8 kategoriden biri olan “Üniversite-Sanayi İşbirliği” kategorisinde de ödüle aday gösterildi.

Doç. Dr. Sanem Sarıel: “Ülkemizde oyun endüstrisi yeni gelişmekte olan bir endüstri”

Sanayi - üniversite işbirliğinin ileri teknoloji üreten alanlarda da desteklendiği İTÜ’de, oyun endüstrisiyle birlikte geliştirilen yapay zekâ tabanlı bu yeni nesil oyun yazılımının aldığı ödül Üniversitemizi bir kez daha gururlandırdı.

Geçtiğimiz yıl Üniversitemizde kurulan Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı’nın koordinatörlüğünü yürüten Doç. Dr. Sanem Sarıel bu projeye layık görülen Teknoloji Ödülü’nü almanın önemini, “Ülkemizde oyun endüstrisi yeni gelişmekte olan bir endüstri. Video oyunları konularındaki AR-GE çalışmaları son dönemde ivmelenmeye başladı. Bu alanda kazandığımız bu ödül, oyun endüstrisinin gelişimi açısından da motive edici olacaktır. Ayrıca, bu ödülün Fen Bilimleri Enstitüsü’nde yeni kurmuş olduğumuz Oyun ve Etkileşim Teknolojileri Yüksek Lisans Programı’ndaki öğrencilerimiz için de motive edici olacağını düşünüyorum.” sözleriyle belirtti.

teknoloji_oduller_sanemsariel (2)

Akademisyenimiz, ödül alan projeye desteklerini açıkladı.

Doç. Dr. Sarıel: “Triodor Araştırma Geliştirme Yazılım ve Bilişim Tic. Ltd. Şti. ülkemizin sayılı AR-GE merkezlerinden biridir. Triodor firması ile beraber yaptığımız çalışma, firmanın TÜBİTAK TEYDEB projesi kapsamında yürütülmüştür. Projede İTÜ takımında benimle beraber çalışan doktora öğrencim Akif Güneş ve yüksek lisans öğrencim Gökhan Solak da yer aldı.

İTÜ ekibi olarak oyuncuların oyun esnasındaki olay ve eylem seçimlerine, sıralarına ve alışkanlıklarına göre tipolojilerini belirlemek için gerekli olan yapay zekâ yöntemlerini geliştirdik. Geliştirdiğimiz yöntemlerle, oyuncuların kâşif, sistematik, rekabetçi, dürtücü, stratejist, toplayıcı, tekil, sosyal veya istismarcı gibi belirlenen tipoloji sınıflarından bir ya da birkaçına dahil olup olmadığı belirlenebilmektedir.

Projede oyun bilgileri, Triodor firması tarafından geliştirilen Dusk Racer mobil oyunundan alınan verilerle oluşturuldu. Oyuncu, olay ve eylem eşleşmeleri öznitelikler olarak oluşturularak, bu veriler üzerinde olasılıksal ve zamansal filtreleme yöntemleri ile analizler yapıldı. Oyuncu sınıflandırması ve kümelendirmesi için eğiticili ve eğiticisiz makine öğrenmesi yöntemleri uygulandı.

teknoloji_oduller_sanemsariel (1)

Proje amaçları doğrultusunda yapılan literatür araştırması sayesinde oyuncu profili oluşturulması konusunda hem firma hem de İTÜ ekibi derin bilgi sahibi oldu. Geliştirilen makine öğrenmesi algoritmaları ile oluşturulan oyuncu kümelerinin ve profillerinin yorumlanmasında firmanın da desteği alınarak zengin içerikli akademik çalışmalar yapılabildi. Yapılan çalışmaların sonucunda bulunan kümelerin firma tarafından da anlamlandırılması ve teorik çalışmanın pratikte karşılık bulması bizim için önemli bir motivasyon kaynağı oldu.”

Projenin çıktıları uluslararası konferanslarda bildiri olarak sunuldu.


Firma ile yapılan çalışmaların sonuçlarının yer aldığı “A Generic Approach for Player Modeling using Event-Trait Mapping and Feature Weighting” başlıklı bildiri “The Twelfth Annual AAAI Conference on Artificial Intelligence and Interactive Digital Entertainment” adlı yapay zekâ konferansında sunuldu. Bu konferans yapay zekâ konusunda en prestijli kurum olan AAAI’ın (The Association for Artificial Intelliigence) organize ettiği oyun ve dijital eğlence ortamlarında yapay zekâ yöntemlerinin tartışıldığı dünyanın önde gelen konferanslardan biridir. Endüstri ile uygulamada hayata geçen projenin çıktılarına sahip olan yayın bu konferans ile bilim dünyasındaki yerini de aldı.

Sarıel:” İTÜNOVA Teknoloji Transfer Ofisi kolaylık sağladı”

İTÜ’deki girişimcilik ekosisteminin faydalarını da gördüğünü belirten Doç. Dr. Sanem Sarıel “Projede bizim akademik yetkinliğimiz ve firmanın da gerçek oyun verisi sağlayabilme konusundaki imkanlarını bir araya getirerek güzel bir ürün geliştirdik. Bu işbirliği, İTÜ ekibinde yer alan öğrencilerimizin farklı bir çalışma ortamını gözlemleyebilmeleri ve endüstriden alanında yetkin kişilerle etkin bir takım çalışması içinde yer almaları açısından da bizim için çok önemliydi. Böylelikle akademik yetkinliğimizi endüstrideki uygulamalarda da kanıtlayabilmiş olduk. İTÜNOVA Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) de bu süreçte katalizör görevini üstlenerek firma ile iletişimimizin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağladı. Bunların yanında İTÜNOVA TTO, fikri haklar ve akademik konular dışındaki yönetim hizmetlerini üstlenerek bizim sadece akademik konulara yoğunlaşabilmemizi sağladı.” olarak ekledi.

teknoloji_oduller_sanemsariel (4)

Yapay zekanın kullanılacağı yeni video oyunu: “DOTA 2”

Teknoloji ödülü, sadece bilimsel çalışmaların ileriye götürülmesi ve yeni nesil oyun endüstrisinde yüksek katma değerli ürünlerin oluşmasına değil, üniversitemizin ve ülkemizin uluslararası firmalarla rekabet etme hedeflerine de ışık tutuyor. Ödül sonrası hedeflerini belirten Doç. Dr. Sarıel, “Şimdi geliştirdiğimiz yöntemleri DOTA 2 gibi farklı oyunlara da uygulamayı hedefliyoruz. Böylelikle farklı oyun platformları için geçerli bir modelleme yöntemi oluşturmuş olacağız. Daha sonra bu modellerin oyun tasarımını yönlendirmesi ve oyuncuya dinamik şekil alacak oyunlar, sahneler ve araçlar sunarak oyuncunun oyun deneyimini iyileştirmek için kullanılmalarını hedefliyoruz.” dedi. Ödülün çalışma alanında yarattığı etkileri de, “Bu tür ödüllerin gelecek çalışmaları motive edici olduğunu düşünüyorum. Bu ödülün de hem öğrencilerimiz hem de oyun endüstrisindeki paydaşlarımız için çok önemli ve ilham verici olduğunu düşünüyorum.” sözleriyle açıkladı.

TAP-Davranışsal Analize Dayanan Yeni Nesil Oyun Tasarımı Optimizasyon Platformu nedir?

TAP, video oyunlarında oyuncu davranışlarına göre oyun hikayesinin ve seçeneklerinin şekillenmesini sağlayacak bir yazılım platformudur. Projede İTÜ ekibi, oyuncuların oyun esnasındaki olay ve eylem seçimlerine, sıralarına ve alışkanlıklarına göre tipolojilerini belirlemek için gerekli olan yapay zekâ yöntemlerini geliştirdi. Geliştirilen yöntemlerle, oyuncuların kâşif, sistematik, rekabetçi, dürtücü, stratejist, toplayıcı, tekil, sosyal veya istismarcı gibi belirlenen tipoloji sınıflarından bir ya da birkaçına dahil olup olmadığı belirlenebilmektedir. Geliştirilen yöntem oyundan bağımsız olarak uygulanabilir genelleştirilmiş bir model üzerine kurulmuştur.

1) Kâşif – Explorer: Yeni şeyler keşfetmek ve öğrenmek isteyen tipolojidir.

2) Sistematik – Meticulist: Oyunu kuralarına göre oynayan ve buna uygun davranış gösteren tipolojidir.

3) Rekabetçi – Competitor: İnsanlara ve oyun zekasına karşı yarışmayı seven, yenmek için oynayan tipolojidir.

4) Dürtücü – Compulsivist: Tekrarlanabilen pozitif onay isteyen ve oyun tarafından mükafatlandırılma gereksinimi duyan oyuncu tipolojisidir.

5) Stratejist – Strategist: Oyun ortamını kontrol etmek isteyen, oyunun onun zekasına boyun eğmesini isteyen tipolojidir.

6) Toplayıcı – Hoarder: Her şeyi toplamak dürtüsünde ve koleksiyon yapan bir tipolojidir. Tamamlama ihtiyacı hisseder.

7) Tekil – Loner: Oyun içi izolasyonu seven ve güvenli bulan tipolojidir. Çoklu ortamlı oyunlar ve eylemlerde bulunmaz.

8) Sosyal – Social: Oyun içi ve dışı bütün bağlantıları kullanır: çoklu paylaşım oynama amacıyla hareket eder.

9) İstismarcı – Exploiter: Oyun tasarımcısının tasarım hatasından doğan ve oyun döngüsünü olumsuz etkileyen durumlara takılan oyuncuların tipolojisidir.

Ortaya çıkışı, pazardaki eşitsizliğe, büyük ve küçük şirketler arasındaki haksız rekabete çözüm getirme fikrine dayanan TAP, oyun tasarımcısına tasarladığı oyunun oyuncu tarafından nasıl oynandığı, oynanırken ne düşünüldüğü ve geliştirdiği, oyunda hata var mı sorusuna geri bildirim sağlayarak oyun geliştiricisinin hızlı tepki verebilme yetisini güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Davranışsal analize dayalı oyuncu modelleme sistemi olan TAP, oyuncuların oyun ile nasıl etkileşimde bulunduğunu etkin bir şekilde analiz etmekte ve oyunun ilk 4-5 dakikası içerisinde kullanıcıya geri bildirimlerde bulunmaktadır.


Haber: İTÜ Kurumsal İletişim Ofisi
Fotoğraflar: İTÜ Görsel İletişim Tasarımı Ofisi